همیشه از پسرش حرف زده اند. از پسری که برای حفظ امام زمان خویش، با تمام وجود جنگید و هرگز خواسته ی خود را بر خواسته او مقدم نکرد.
به گزارش مشرق، ابوالفضل العباس(سلام الله علیه) مردی است که رشادت های او تنها در چند روز حادثه کربلا شهره جهانیان است. این بود که تصمیم گرفتم به مناسبت سالگرد وفات مادر این شیرمرد تاریخ تشیع، به سراغ یکی از محققان حوزه بروم و زوایای پنهان زندگی این بانوی کرامت را به بحث بنشینم.
گمان می کردم شاید تحریف های تاریخی، حرف زیادی برای گفتن نگذارند، ولی این استاد حوزه نکاتی را برایمان بیان کرد تا بدانیم بانوان شیعه چگونه می توانند پیرو خط امام زمان خود بوده و پیشروی دین را بر خواسته های خود مقدم دارند.
«حجت الاسلام و المسلمین استاد عبدالحسین بندانی نیشابوری» ساعتی از وقت مطالعاتی خود را با رویی گشاده به خبرگزاری حوزه اختصاص داد تا برای ما از بانو «ام البنین(سلام الله علیها)» سخن گویند.
رؤیایی که حضرت ام البنین(س) دید
استاد بندانی که از خطبای مطرح قم می باشند، صاحب کتب متعددی از جمله “ادب زیارت، معرفت زائر” به دو زبان فارسی و هندی، “اشک حسینی سرمایه شیعه"، “ریحانه کربلا"، “غدیر، عید دعا و محبت” و “133 حدیث نورانی از امام حسین(علیه السلم) ” هستند. ضمن حضور فعال در کرسی تدریس، “تقویم شیعه” را به دو زبان فارسی و عربی تدوین نموده اند.
*با تشکر از وقتی که به ما داده اید، لطفا در ابتدا درباره اصل علت اهمیت پرداختن به زندگی و شخصیت حضرت ام البنین(سلام الله علیها) بفرمایید.
سخن گفتن پیرامون حضرت ام البنین(سلام الله علیها) به یک فرصت وسیع نیاز دارد و باید بهاء خاصی به آن داده شود.
کتاب هایی با عنوان ” ام البنین سیدة النساء العرب ” یا ” ام البنین سیدة النساء العرب و العجم ” درباره شخصیت ایشان نوشته شده است؛ زیرا بین زوجات امیرالمومنین(علیه السلام) بعد از حضرت زهرا(سلام الله علیها)، اهمیت خاصی نسبت به شخصیت ایشان از جهات مختلف وجود دارد. و علت این اهمیت از جهات مختلف همچون: مربی علمدار کربلا، مادرخوانده امام حسن(علیه السلام) و امام حسین(علیه السلام) و زینبین(سلام الله علیهما) و همسر امیرالمومنین(علیه السلام) از ویژگی‌‌های بارز و منحصر به فرد ایشان است.
ایشان تا زمانی که زنده بودند با گریه های خود، و مجالس عزایی که برای شهادت امام حسین(علیه السلام) در مدینه برپا می‌کردند، باعث تعظیم بعضی شعائر شدند.
*حال به اصل و نسب این بانو بپردازیم. ایشان در چه خاندان و قبیله ای رشد یافتند و پدر و مادرشان که بودند؟
نام ایشان فاطمه است. پدر وی «حزام بن خالد» از قبیله “بنی کلاب” و مادرش «لیلا بنت شهید بن عامر» می‌باشد.
درباره قبیله مادری و پدری ایشان نیز باید نکاتی عرض کنم. زیرا این مادر و پدر نیز خود از قبایل بسیار اخلاقی در پیش از اسلام و مشهور بودند” بنی کلاب ” از جهات مختلف همچون داشتن مقام های مهم در قبل از اسلام و همچنین شجاعت و پهلوانی در عرب شهره بودند، می دانید که اعراب به شعر گفتن معروف بودند و البته پیش از اسلام در اشعار خود از حشویات و امور لهوی زیاد سخن می گفتند به اندازه ای که بعضی از آن ها حتی قابل ذکر هم نیست. اما در سروده های شاعران این قبیله، اثری از اشعار رکیک نیست.
*بیان داشتید که قبیله ” بنی کلاب ” از لحاظ رفتارهای اجتماعی در قبل از اسلام نیز برجسته بودند. لطفا مثال هایی در این مورد ذکر بفرمایید.
این قبیله دارای اصالت بالایی بود. به عنوان مثال وقتی یکی از قبائل عرب جاهلی به خواستگاری دختری از قبیله دیگر می رفت و پاسخ منفی می گرفت؛ شبانه به قبیله دختر حمله و آن را غارت می کردند و دختر را می ربودند. اما در قبیله ” بنی کلاب ” این رفتارها صورت نمی گرفت.
در بعضی از کتب قدیم ذکر شده که دوشیزگان این قبیله یعنی دخترانی که هنوز به خانه بخت نرفته اند، گیسوانشان را خود شانه نمی کردند! و این مسله در منزل ” حزام بن خالد ” به شدت رعایت می شد. زیرا این کار نوعی آرایش محسوب می شود و بی حیایی به حساب می آمد. به همین دلیل مادر یا هر زن دیگری که ازدواج کرده بود موی آن دختر را شانه می کرد.
برخلاف زمان ما که می بینیم دخترانی که هنوز ازدواج نکرده اند در چه وضعی هستند. اینها اگر به بخت بروند چه خواهند کرد…؟؟؟!!!!
*قبیله ی مادری ایشان نیز دارای ویژگی های خاصی بودند؟
بله. همانطور که عرض کردم مادرِ ام البنین(سلام الله علیها) ، ” لیلا بنت شهید بن عامر ” است. نسب مادری ام البنین(سلام الله علیها) در اعراب جزو انساب عالی است.
*لطفا توضیح مختصری در مورد تاریخ ولادت و وفات این بانو بفرمایید.
برای زمان تولد ایشان در کتب تاریخی و روایی مطلبی نقل نشده است. ما نیز با وجود تلاش 18ساله که برای تدوین ” تقویم شیعه ” کشیدم و بحمدلله هم اکنون چاپ گردیده؛ تاریخ ولادت این بانو بزرگوار را
یشان به امام حسن(علیه السلام) و امام حسین(علیه السلام) به عنوان برادر بزرگتر و صاحب صفات خاص بودن بسیار احترام قائل بود. ادب در پشت‌سر راه رفتن از آنان، پیش از ایشان دست به غذا نبردن و بسیاری موارد دیگر جزو آداب رفتاری این بزرگوار نسبت به اهل بیت(علیه السلام) است.
*استحضار دارید که روز وفات بانو ام البنین(سلام الله علیها) به روز تکریم مادران و همسران شهدا نامگذاری شده. این بانوی بزرگوار در این موقعیت چه جایگاهی داشتند که این هماهنگی در نامگذاری صورت گرفته است؟
ویژگی اول ایشان دفاع از امام و رهبر و حمایت از ایشان است. و سپس پرورش کسانی که محافظ، نگهبان، یاری دهنده و حامی امام و صاحب ولایت باشند. و از طرفی هم شیوه ایشان در عزاداری قابل ملاحظه است.
*عده ای با عزاداری برای شهدا موافق نیستند و می گویند این مسله باعث شادی دشمن است. لطفا در این مورد توضیح دهید.
عزاداری برای شهدا در ابتدا به معنی به یاد شهدا بودن است و گریه برای آنها نشانه افسوس نیست؛ بلکه ادامه راه آنهاست. این گریه حب و علاقه به شهید و مقام او را را می رساند.
ام البنین(سلام الله علیها) با گریه و ناله و سوز خود یادآور وقایع عاشورا و ظلمی که به اهل بیت(علیهم السلام) شده بود می گشت. به حدی ناله او سوزناک بود که افرادی مثل مروان با آن قساوت قلب، وقتی از کنار بقیع عبور می کرد به گریه می افتاد.
در شیعه گریه کردن یعنی تبعیت و پیروی از مسیر شهید و اهل بیت(علیهم السلام)، یعنی دوست داشتن امر آنها، یعنی ما درخت آن عقیده و مرام و شجره اعتقادی را که آن ها برایش شهید شده اند، با اشک مان آبیاری می کنیم تا ثمر داده و گسترش پیدا کند و هر روز سرسبزتر شده و نورانی تر گردد.
*مگر شیوه عزاداری حضرت ام البنین(سلام الله علیها) چگونه بود که آن را ویژه می خوانید؟
ایشان حتی در شیوه عزاداری خود ولایت و امامت را بر خود مقدم می دارد. حضرت ام البنین(سلام الله علیها) در بقیع پنج صورت قبر درست کرده بود. چهار قبر در یک ردیف به عنوان قبور پسرانش و یک قبر دربالای آنها به عنوان مزار امام حسین(علیه السلام). کنار چهار قبر می نشست و می گفت: شما مادر دارید، اما حسین(علیه السلام) مادر ندارد و بعد نزد قبر حسین(علیه السلام) می نشست و گریه می کرد.
وقتی کاروان حضرت زینب(سلام الله علیها) به مدینه می آیند، حضرت ام البنین(سلام الله علیها) می خواهد به استقبال ایشان برود، حضرت زینب(سلام الله علیها) می فرماید: به مادرم بگویید به استقبال ما نیاید من نزد ایشان می روم. در اینجا نکته ظریفی وجود دارد که حضرت زینب(سلام الله علیها) به ام البنین(سلام الله علیها) می گویند “مادر". این مقام بسیار بالایی است.
اولین دسته عزاداری زنانه برای حادثه عاشورا به منزل ام البنین(سلام الله علیها) رفته است. حضرت زینب(سلام الله علیها) به زنان کاروان فرمود: «انگشترها و طلاها را دربیاورید و لباس مشکی بپوشید». سپس در ابتدا برای عرض تسلیت به کنار مزار پیامبر(صل الله علیه و آله و سلم) رفتند. با هم خوانی به صورتی که صدای تک خوانی و مخصوص یک زن نباشد نوای ” وا اماما ” و ” وا حسینا ” سر داده و بر سر زنان به منزل ام البنین(سلام الله علیها) رفتند.
کنیز ام البنین(سلام الله علیها) می گوید: منزل ام البنین(سلام الله علیها) را هر روز خودم جارو می کردم ولی در آن روز بانو فرمود، امروز خودم می خواهم خانه را جارو کنم زیرا عزاداران حسین(علیه السلام) می آیند. خودش جلو در ایستاد و با مشت به سینه می زد و نوای ” وا اماما، وا سیدا” سر می داد.
حضرت ام البنین(سلام الله علیها) و حضرت زینب(سلام الله علیها) به روی یکدیگر آغوش باز کردند. حضرت زینب(سلام الله علیها) هر پسر ام البنین(سلام الله علیها) را صدا می زد و می فرمود: ” وا اخاه، واعباسا، وا جعفرا ” ، حضرت ام البنین(سلام الله علیها) فقط می فرمود: ” وا اماما، واحسینا “. یعنی در مقابل امام زمانم، پسران من هیچ اند. برای فدا شدن به ولایت امیرالمومنین(علیه السلام) احقاق حق و اقامه حق و عدل اسمی از پسرانش نبرد.
د». ام البنین(سلام الله علیها) پرسید: کجا؟ چه زمانی؟ برای چه کسی؟. حضرت علی(علیه السلام) فرمود: روز عاشورا و در سرزمین کربلا و برای این شخص و اشاره به امام حسین(علیه السلام) کرد.
وقتی حضرت علی(علیه السلام) فرمود لهذا؛ ام البنین(سلام الله علیها) تبسم کرد. دقت کنید این رفتار یک مادر شهید است که قبل از شهادت فرزندش و آن هم در روز ولادتش از آن خبردار شده. این درسی است که مادران شهدا و همسران شهدای ما باید بیاموزند. سپس فرمود: «خدا هرچه فرزند به من بدهد فدای اولاد زهرا(سلام الله علیها) باد».
* ام البنین(سلام الله علیها) این نوع رفتار را که خود و فرزندانش را چنین فدایی راه دین کند، از کجا آموخته است؟
تربیت خاص و گرفتن نکات از وقایع و شنیده ها، سازنده رفتارهای آینده است. این مسئله را با یک مثال مختصر توضیح می دهم.
در جنگ صفین امیرالمومنین(علیه السلام) به فرزند خود «محمدحنفیه» دستور داد که به قلب سپاه، سپس میمنه و بعد به میسره سپاه دشمن حمله کند. «محمدحنفیه» سپس به نزد پدر آمد و آب طلبید. حضرت علی(علیه السلام) باقی مانده آبی که محمد نوشیده بود بر سر وی ریختند. با این کار از زیر زره محمدحنفیه آب و خون جاری شد. محمد گریست. حضرت علی(علیه السلام) از او علت گریهاش را پرسیدند و او در پاسخ گفت: مرا سه بار به دهان اژدهای لشکر فرستادی؛ ولی برادرانم حسن و حسین اینجا ایستادهاند و آنها را حتی یک بار هم نفرستادی. امیرالمومنین(علیه السلام) محمدحنفیه را در آغوش گرفت و بوسید و فرمود: تو فرزند منی و اینان فرزندان پیغمبرند. من باید فرزندان خود را فدای بچه های پیامبر(صل الله علیه و آله و سلم) کنم.
توجه به اینگونه مسائل راهنمای بزرگی برای رفتار یک شیعه اهل بیت(علیهم السلام) است.
*آیا در روایات نیز در این باره مطلبی ذکر شده؟
بله؛ به عنوان مثال پیامبر(صل الله علیه و آله و سلم) خود می فرمود:«کسی به من و آنچه بر من وحی شده ایمان نیاورده مگر اینکه من را از خود و فرزندان مرا از فرزندان خویش بیشتر دوست داشته باشد».
یا در نهج البلاغه آمده که امام علی(علیه السلام) اجازه نمی داد حسنین(علیهما السلام) به میدان جنگ بروند و می فرمود: «نگذارید آنها بروند، نگه‌شان دارید که اگر این دو کشته شوند، نسل پیامبر(صل الله علیه و آله و سلم) از بین می رود». و همچنین می فرمود: «از صفات شیعیان است که برای ما بذل مال و جان کنند که اینها به سوی ما برمی گردند».
و این یعنی مقدم داشتن امر اهل بیت(علیهم السلام) بر هر چیزی دیگری.
*با تمام اینکه حضرت ام البنین(سلام الله علیها) دارای چنین رفتار و معرفتی بودند، پس چرا جزو کاروان امام حسین(علیه السلام) در حادثه کربلا نبودند؟
این سفر اولاً و بالذات به عنوان سفر زیارتی مکه انجام شد. امام حسین(علیه السلام) برای همه تصریح نکرده بودند که به کربلا می رویم، مگر برای افرادی بسیار خاص و اینکه امام(ع) چرا فقط به عده خاصی این مطلب را گفتند و چرا افراد دیگر مطلع نشدند جزو حکمت ها و امور امامت است.
خاص الخاص هایی همچون «حضرت زینب(سلام الله علیها)» و «حضرت عباس(سلام الله علیه)» و «ام سلمه» که از همسران متدین پیامبر(صل الله علیه و آله و سلم) بود و برای اهل بیت(علیهم السلام) بسیار زحمت کشیده بود از واقعیت این سفر آگاه بودند.
و یا بانو ” ام هانی ” عمه بزرگ امام حسین(علیه السلام) یکی از افرادی بود که در شب سفر امام پریشان خاطر به محضر امام رسید ولی حضرت درباره حادثه پیش روی این سفر سخنی به ایشان نگفتند.
در جایی نداریم که امام حسین(علیه السلام) به ام البنین(سلام الله علیها) فرموده باشند که به کجا می رویم. اما به حضرت ام البنین(سلام الله علیها) منسوب است که به چهار پسر خود که در این سفر همراه امام بودند توصیه کرد که تا شما هستید نگذارید پر کاهی به سمت خیام اهل بیت(علیهم السلام) برود؛ یعنی از این زن و بچه ها محافظت کنید.
پس علت همراه نبودن ام البنین(سلام الله علیها) در این سفر در ابتدا این است که امر، امر امامت است. دوم اینکه این بحث اعلام عمومی نبود تا در این سفر همه را ببرند. سوم اینکه بستگان امام حسین(علیه السلام) می دانستند مقصد سفر امام مکه است نه اینکه مستقیما به طرف کربلا و عراق بروند.
*لطفا مختصری نیز درباره شخصیت حضرت عباس(سلام الله علیه) توضیح دهید.
حضرت عباس(سلام الله علیه) در میان برادران خود صاحب ادب، تقوا و شجاعت بیشتری بودند.
حضرت عباس(سلام الله علیه) در زمان سفر به کربلا 35سال سن داشتند و صاحب همسر و فرزند بودند و امام حسین(علیه السلام) هم به ایشان فرمودند که در مدینه بمانند. لازم به ذکر است که امامزاده شاه سیدعلی در شهر قم با سه نسل به حضرت عباس(سلام الله علیه) برمی‌گردد.
با اینکه ایشان در زمان شهادت تنها 35سال داشت ولی بر پیشانی مبارکش جای سجده بود. در این سنی چنین وضع عبادتی و از سویی ادب ایشان نسبت به اهل بیت(علیه السلام) قابل توجه است. ا
نیافتیم.
اما مشخص است در سال 64هجری وفات یافتند. پس با توجه به تاریخ شهادت حضرت زهرا(سلام الله علیها) که سال 11هجری است، فقط می توان تخمین زد که ایشان چند سال در منزل حضرت علی(علیه السلام) بودند. لذا بخاطر عدم اطمینان بهتر است ذکر نشود، در اینجا نکته مهمی را باید ذکر کنم و آن اینکه ایشان قبل از ازدواج با حضرت علی(علیه السلام) با شخص دیگری ازدواج نکرده بودند.
* درباره ماجرای ازدواج ایشان با امیرالمومنین(علیه السلام) توضیح دهید.
بهتر است به ماجرای این ازدواج و ورود حضرت ام البنین(سلام الله علیها) به خانه حضرت علی(ع) از ابتدا بپردازیم.
حضرت ام البنین(سلام الله علیها) می فرماید؛ قبل از خواستگاری امیرالمومنین(علیه السلام) از من، شبی در خواب دیدم چهار ستاره نورانی از آسمان به دامنم افتادند که نورانیت و درخشندگی یکی از آنها از ماه نیز بیشتر بود. من این خواب را برای مادرم گفتم و او برای پدرم تعریف کرد. پدرم از معبّر قوم تعبیر آن را خواست و او در تعبیر این خواب گفت: این خواب را برای کسی تعریف نکنید و بدانید بزرگی از عرب و عجم به خواستگاری دخترتان خواهد آمد و خداوند از آن مرد چهار پسر به دخترتان خواهد داد.
شاید علت این تعبیر به مذکر بودن لفظ قمر در عربی باشد. و نورانی تر بودن یکی از آنها نسبت به بقیه، نه تنها نشانه زیبایی اوست بلکه می تواند نشانه والاتر بودن مقام او باشد. زیرا نور قمر راهنما و هدایت کننده در مسیر و جهت قبله و… است.
و مدتی بعد از این خواب، جناب “عقیل” به خواستگاری حضرت ام البنین(سلام الله علیها) می رود.
*در تاریخ ذکر شده که عقیل طرف مشورت امیرالمومنین(علیه السلام) قرار می گیرد و چون علم نسب شناسی می‌دانسته این خانواده را به حضرت علی(علیه السلام) پیشنهاد می دهد. آیا این سخنان به معنی ندانستن این علم و نقض یکی از ویژگی های امامت ایشان نیست؟
حضرت علی(علیه السلام) با اینکه علم انساب را می دانند ولی از برادر خود می خواهند که خانواده ای را به ایشان معرفی کند. علت این مسئله می تواند این باشد که حضرت می خواهند به طریق معمول این ازدواج انجام شود و در آینده برای شیعیان شان نقل شود.
زیرا حضرت می فرمایند؛ می خواهند همسرشان از خانواده ای با اصل و نسب شریف، شجاع و پهلوان باشد و عقیل نیز خانواده ” حزام بن کلاب ” را معرفی می کند که ذوحیا نیز هستند.
* ادامه فرآیند این ازدواج را توضیح بفرمایید.
در بعضی عبارات آمده که در ابتدا عقیل به همراه خواهران خود «فاخته» و «ام هانی» به خواستگاری رفتند. لازم به ذکر است که «ام هانی» خواهر بزرگ حضرت علی(علیه السلام) و بانوی بسیار شریفی بودند و ظاهری همانند برادر خود داشتند. این بانوی بزرگوار بعد از واقعه کربلا و شنیدن خبر شهادت امام حسین(علیه السلام) از شدت ناراحتی دق کردند.
در ابتدا پدر و مادر ام البنین(سلام الله علیها) به عقیل و خواهران او پاسخ منفی داده و گفتند، فرزند ما لیاقت همسری امام علی(علیه السلام) را ندارد چه رسد به هم کفو بودن ایشان.
پس از این پاسخ منفی، بنا به نقلی امیرالمومنین(علیه السلام) خود برای خواستگاری تشریف بردند. که حضرت ام البنین(سلام الله علیها) می فرماید، من می شنیدم که پدر و مادرم به ایشان می گفتند، دختر ما تنها می تواند لیاقت کنیزی فرزندان شما را داشته باشد نه مادری آنان را.
*در صحبت های خود اشاره داشتید والدین بانو ام البنین(سلام الله علیها) بر این نکته تاکید داشتند که دختر ما حتی لیافت همسری حضرت علی(علیه السلام) را ندارد چه رسد به هم کفو بودن. لطفا در مورد تمایز این دو مختصری توضیح دهید.
به موضوع مهمی اشاره کردید، نباید فراموش شود و آن اینکه همسر با هم‌کفو متفاوت است. طبق روایات در عالم از زمان خلقت آدم ابوالبشر تا یوم القیامه، برای امیرالمومنین(علیه السلام) هم‌کفوی جز عصمت الله المطلق حضرت صدیقه طاهره(سلام الله علیها) نبوده و نخواهد بود، اما در مورد همسری نیز باز زنان خاصی این لیاقت را داشتند که با تحقیق انتخاب می شدند.
*چرا باید این زنان خاص بوده باشند؟
باید به این نکته توجه کرد در امر ازدواج ” اصالت ” قید است. قرآن می فرماید: « وَ الْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ ؛ سرزمين پاكيزه، گياه آن به اذن پروردگارش مى‏رويد ». اما « وَ الَّذي خَبُثَ لا يَخْرُجُ إِلاَّ نَکِداً ؛ و آن زمين كه پليد است گياه آن جز بى‏فايده نرويد»[1]
پس نه تنها چهره و شمشیر زدن و نیزه پرت کردن هنر است، بلکه همه اینها وقتی با نسب، حسب، حلم، صبر و شجاعت جمع شوند ویژگی های برجسته یک شخص می گردند.
*فرمودید که نام اصلی حضرت ام البنین(سلام الله علیها)، فاطمه است. پس علت معروف شدن ایشان به این نام چه بوده؟
تغییر نام ایشان یکی دیگر از مظاهر ادب و احترام‌شان به خاندان عصمت و طهارت(علیهم السلام) است.
بعد از گذشت چند روز از ازدواج این بانو با حضرت علی(علیه السلام)، روزی امیرالمومنین(ع
لیه السلام) نزد ایشان رفتند و ام البنین(سلام الله علیها) را مغموم و مهموم یافتند. وقتی از این بزرگوار علت ناراحتی‌شان را پرسیدند، بانو در پاسخ، از حضرت درخواست کرد نام «فاطمه» را از روی ایشان بردارند و دیگر ایشان را به این نام نخوانند.
البته بعضی هم عبارت ناخوشایندی در اینجا گفته اند و آن اینکه، حضرت ام البنین(سلام الله علیها) به امام علی(علیه السلام) فرموند: «مهریه ام را می بخشم و نام فاطمه را از من بردارید». این سخن درست نیست. زیرا حضرت معامله که نمی کردند.
وقتی امیرالمومنین(علیه السلام) علت این درخواست را پرسیدند، ام البنین(سلام الله علیها) فرمود: «من به این خانه آمده ام تا نوکری فرزند شما را بکنم نه اینکه جای مادرشان را بگیرم». در اینجا حضرت امیر(علیه السلام) به ایشان فرمود: «بل انت ام البنین». بانو به حضرت امیر (علیه السلام) عرض کرد: «آقا من پسری ندارم(که شما این نام را بر من گذاشتید)!!». حضرت(علیه السلام) فرمود: «خدا به تو مرحمت خواهد کرد».
و به همین سبب نام ایشان فاطمه و کنیه شان «ام البنین» شد. خدا به ایشان چهار پسر به نام های عباس، عبدالله، جعفر و عثمان داد که حضرت عباس(سلام الله علیه) از همه بزرگتر بود. و عثمان در بعضی اقوال نامش محمد و در بعضی دیگر عون است.
*در مورد شیوه رفتاری ایشان در منزل با حضرت علی(علیه السلام) توضیح دهید.
از رفتارها و سخنان بانو ام البنین(سلام الله علیها) می توان عاقله، رشیده و فهیمه بودن ایشان را دریافت. ایشان می داند این خانواده جایگاه نزول وحی است و اینان اهل بیت عصمت و طهارت اند. هرچیزی در این منزل با حساب و کتاب صورت می گیرد. اینطور نیست که هر کاری که دل خواست انجام شود و هر غذایی که طبع پسندید خورده شود.
بنابراین وقتی چیزی از منزل پدرشان به خانه حضرت علی(علیه السلام) می آمد بی اذن ایشان استفاده نمی کرد. از همین رو به فرزندان حضرت زهرا(سلام الله علیها) که در آن زمان بزرگ شده و ازدواج کرده بودند می فرمود: «از هرآنچه که در منزل وسایلش موجود است و شما دستور دهید من غذا می‌پزم».
اما امیرالمومنین(علیه السلام) به ایشان فرمود: «شما با همین غذاها بزرگ شده اید. پس از منزل «حزام بن خالد» هرچه می آید ما هم استفاده می کنیم».
نکته ای که در این کلام حضرت امیر(علیه السلام) است باز دلالت بر شرافت بانو ام البنین(سلام الله علیها) دارد که حضرت علی(علیه السلام) که هر غذایی را نمی خورد از غذای منزل پدر ایشان تناول می نماید.
*لطفا مختصری درباره فرزند بزرگوار ایشان حضرت عباس(سلام الله علیه) توضیح دهید.
اتفاقا یکی دیگر از رفتارهای سنجیده حضرت ام البنین(سلام الله علیها) زمانی است که خداوند اولین فرزند را به ایشان و امیرالمومنین(علیه السلام) عطا کرد.
جناب قنبر می گوید: وقتی برای گفتن خبر تولد حضرت عباس(سلام الله علیه) به نزد امیرالمومنین(علیه السلام) رفتم، ایشان در نخلستانی مشغول آبیاری بودند. گفتم خداوند از ام البنین(سلام الله علیها) به شما پسری عطا کرده. حضرت وقتی این خبر را شنیدند با پاهای گل آلود، بیل را بر زمین انداخته و به سرعت و هروله کنان به منزل رفتند.
در اینجا باید به ادب و نزاکت این بانو پی برد. حضرت علی(علیه السلام) بر ام البنین(سلام الله علیها) وارد می شوند و از احوال او می پرسند. ام البنین(سلام الله علیها) می فرماید: «به دعای امیرالمومنین حال کنیزتان خوب است». دقت کنید! نمی گوید ” همسرتان ” ؛ بلکه می گوید ” کنیزتان “. سپس حضرت علی(علیه السلام) می پرسد که کودک کجاست؟ ام البنین(سلام الله علیها) می گوید: «پسرتان در آن اتاق است». باز نمی فرماید ” پسرمان ” ؛ یعنی ما از شما جداییم. زیرا شما آقا و همه کاره مایید. امیر عالم شمایید.
*منابع تاریخی از برخورد خاص حضرت علی(علیه السلام) با این نوزاد یعنی حضرت عباس(سلام الله علیه) سخن ها گفته اند. دوست داریم از بیان شما نیز در این باره بشنویم.
امیرالمومنین(علیه السلام) وارد اتاق کودک می شوند و می بینند که این آقازاده را در پارچه قمیصی پیچیده اند. طرف راست را به طرف چپ او بسته اند، دور کمر و دور سرش را بسته اند که تمام اینها دارای بحث های مفصلی است.
حضرت علی(علیه السلام) سپس کودک را در آغوش می گیرد، سر، پیشانی، دو چشم، دست ها تا بازو و همچنین چند جای سینه کودک را بوسید. سپس حضرت رو به دیوار کرده و بی صدا گریه کردند.
حضرت ام البنین(سلام الله علیها) به حضرت عرض می کند: آقا نقصی در اعضا و جوارح این پسر وجود دارد؟ امیرالمومنین(علیه السلام) فرمود: نه. خدا او را به احسن صورت خلق فرموده است. ام البنین(سلام الله علیها) می پرسد: من فدای شما بشوم پس علت گریهتان چیست؟
توجه کنید که این عبارت ها نشانه عظمت این اولیا مخدره و معرفت او نسبت به ساحت مقدس امام زمانش است.
حضرت بخاطر اینکه روز ولادت اولین فرزند این بانوست، فقط یک تکه را می گویند و می فرمایند: «دو دست او قطع می شو

بدون شرح
یاامام رئوف ماراهم بطلب .

 اما در همان روزها خبری به نقل از ایسنا، پارسینه و آریا منتشر شد که پدر بزرگوار کیانوش فرموده اند شرط ازدواج کیانوش و خواستگاری رفتن برای او کسب دوباره مدال طلا در المپیک 2020 توکیو ژاپن است. صرف نظر از اینکه چنین خبری صحت دارد یا نه، نویسنده قصد دارد تا به همین بهانه معضلاتی اساسی را مطرح نماید. بسیاری از پدر و مادرهای ما که امروز فرزندانشان در سنین ازدواج قرار دارند – از جمله همین جوان قهرمان – چون خودشان در سنین پایین ازدواج کرده اند متوجه فشار های مختلفی که هر روز به یک جوان عزب وارد می شود، نیستند و حال و روز آن ها را نمی فهمند.

 اکثر جوان ها نیز به دلایلی مانند شرم و حیای بی جا، ترس از بی اعتبار شدن شخصیت و قوانین نانوشته و اشتباه جامعه حاضر نیستند لب به سخن بگشایند. در چنین شرایطی است که افرادی از دل جامعه باید از اعتبار و آبرو و این مسائل پیش افتاده صرف نظر کنند و برای رضای خدا سخن بگویند و به جامعه نهیب بزنند. پدر و مادر عزیز! اگر شما خودتان را به آن راه زده اید یا فشارهای این چنینی را در جوانی خود تجربه نکرده اید – به خاطر ازدواج زودهنگام، زیستن در جامعهء سنتی و دین مآب تر – بنده به شما می گویم جوانی که در خانهء شماست، نیازهای به حق جنسی دارد.

 هر روز و هر ماه هورمون ها و غدد جنسی او با تمام توان مشغول فعالیت و ترشح هستند ذهن او را مسائل مختلف جنسی درگیر و آلودهء خود کرده است، روح و جسم اورا ناآرام کرده. بارها در ذهن خود با افراد آشنا و غریبه رابطهء جنسی برقرار کرده و با همین توهمات جنسی در خلوت و نهان مرتکب خودارضایی شده. باور این قضیه برای شما سخت است!؟ دخترها و پسرهای زیادی که به نهایت فساد افتاده اند و شما در خیابان های معلوم الحال همین شهر نمونه های آن را می بینید، پس از کجا آمده اند!؟ از مریخ تشریف می آورند!؟ افرادی بدون خانواده هستند!؟ اگر تحقیق کنید خواهید دید که خیلی از این ها پدر و مادر دارند پدر و مادرهای بد و فاسدی هم نبودند – البته حلال بودن درآمد خانواده نیز نقش مهمی دارد – اما اما مانند شما خودشان را به آن راه زده بودند. نه شما یعقوب پیغمبرید و نه فرزند شما مانند یوزارسیف تربیت شده است، جوانان ما هر روز در این جامعه رفت و آمد و ارتباط دارند، آیا باور کنیم که تحریک نمی شوند، آیا باور کنیم با دیدن انواع برنامه های تحریک آمیز شبکه های ماهواره ای سریال های اینترنتی که دانلود می کنند، تحریک نمی شوند و به اصطلاح دلشان نمی خواهد!؟

 این جوان هایی که دوست دختر و دوست پسر دارند و عصر و شب در خیابان ها و میدان های خاص کرمانشاه و دیگر شهرها دور دور می زنند و مشغول مخ زدن و مخ خوردن هستند از آمریکا یا کانادا به کرمانشاه آمده اند یا جوان های همین خانواده های استان کرمانشاه هستند!؟ با پاک کردن صورت مسئله و خود را به غفلت زدن چیزی درست نمی شود. باید با حقایق تلخ و واقعیات جامعه رو به رو شد تا به فکر علاج بیفتیم.

 از مسائل جنسی هم که بگذریم به نظر می رسد مسئولین و بعضی از پدر و مادر ها، جوانان ما را با شاخهء خشک درخت اشتباه گرفته اند!؟ یا شاید فکر می کنید که این دختر و پسر ربات هستند!؟ یا مانند ماشین اصلاح، فقط نیاز به برق و روغن کاری دارند!؟ جوان در اوج محبت و احساس و عاطفهء دوران زندگی خود قرار دارد. نیاز به محبت کردن دارد. نیاز به محبت دیدن دارد. نیاز دارد دوست بدارد و دوست داشته بشود. با تمام وجود نیاز به همدل و هم زبان و همدم و هم بال و هم بالین از جنس مخالف خود دارد. با مدال طلای المپیک نمی توان آرامش و سکونت یافت. به مدال طلا نمی توان محبت کرد یا آن را بغل کرد و نوازش نمود! نمی توان آن را بوسید و از آن احترام دریافت کرد. نمی توان با آن درد و دل کرد و یا هم دردی کرد!

 این دیگر کلام پیغمبر است، پدر و مادری که فکر می کنید جوان هایتان روی دست یوسف و باقی پیامبران بلند شده اند، آگاه باشید! که پیغمبر فرموده اند احساس محبت جوانانی که دین و ایمان بیشتری دارند به همسر بیشتر از آن هایی است که مشغول فسق و فجورند. به جای این که جوان ما چه دختر یا پسر مشغول وظایف حیاتی و کشیدن بار دوران ها و مظلومان باشند، مشغول کنترل نیازهای اولیه و به حق خود شده اند و جوانان دیگری هم که تقوا پیشه نمی کنند جان و روح و آینده، عاقبت و آخرت خویش را به نابودی می کشانند.

 در آخرین مرحله باید همهء ما از خودمان سوال کنیم به دور از حرف های نمایشی و مصاحبه ای-تلویزیونی چه چیزی در نظر ما ارزش دارد یا ارزش پیدا کرده است!؟ مثلا یک قهرمان المپیک عزب را ارزشمندتر می دانیم یا قهرمانی که در المپیک مدال برنز گرفته اما همسر و فرزند دارد!؟ یادمان باشد بهداد سلیمی بعد از المپیک و با دلداری و نیروی همسر و فرزندش بود که خود را نباخت و با قوت اعلام کرد که در سال بعد حق خود را خواهد گرفت، فرض کنیم چهار سال بعد همین حق کشی را در حق کیانوش انجام دهند چگونه می خواهد بدون هیچ غم خوار و همسری که به او دل گرم باشد دوباره سر راست کند!؟

 پدر و مادر عزیز خداوند جایگاه شما را مشخص کرده است نه همسر انسان پدر و مادر می شود و نه همسر جای پدر و مادر را می گیرد. طنز تلخ جامعهء ما است که اگر الان کیانوش معتاد شود همه به صرافت می افتند که برایش خواستگاری بروند اما اگر قهرمان المپیک بشوی باید چند سال معطل بشوی که ازدواج کنی!!! وا اسفا که از جامعهء غربی هم عقب افتاده ایم آن جایی که بعضی از ورزشکاران دست چندمش در زمین مسابقه از شخص مورد نظرشان خواستگاری می کنند اما ما در این کشور از قهرمانانمان انتظار داریم به قیمت عزب ماندن و دوپینگ و غیره کمبودهای اجتماعی و شخصیتی و هویتی خودمان را جبران کنند غافل از اینکه گیریم پدر تو بود فاضل از فضل پدر تو را چه حاصل!؟

چشم ها را باید شست جور دیگر باید دید…

حضرت آیت الله خامنه ای فرمودند:تحریک احساسات دیگر فرق اسلامی به اسم شیعه، در واقع «شیعه انگلیسی» است و نتیجه آن، ظهور گروههای خبیث و مزدور وابسته به امریکا و سرویس جاسوسی انگلیس همچون داعش و النصره است.رهبر انقلاب اسلامی در دیدار مردم درروزعید غدیردرحسینیه امام خمینی ضمن تبریک عید سعید غدیر خم، مهمترین پیام ماجرای غدیر را تعیین «امامت» به عنوان ضابطه و قاعده حکومت در اسلام بیان کردند و با اشاره به ویژگیهای منحصر به فرد حضرت علی(ع) به ویژه خصوصیات حکومتی ایشان، لازمه تمسک به ولایت امیرالمومنین علی(ع) را حرکت در مسیر خصوصیات و عمل به توصیه های آن شخصیت ممتاز دانستند.ایشان با اشاره به برخی تعابیر که از عید غدیر به عنوان «عید بزرگ الهی» یاد کرده اند، گفتند: علت این تعابیر، رویداد بسیار مهمی است که در ماجرای غدیر محقق شد و آن، تعیین ضابطه و قاعده‌ی حکومت در اسلام است.ایشان افزودند: این ضابطه، همان امامت و ولایت در جامعه اسلامی است که به دستور خداوند و به وسیله پیامبر اسلام(ص) اعلام شد.رهبر انقلاب اسلامی خاطرنشان کردند: علاوه بر تعیین ضابطه، حضرت علی(ع) به عنوان مصداق امامت معرفی شدند که شخصیتی بزرگ، نورانی، قدسی و غیرقابل خدشه بودند.ایشان افزودند: البته هیچ کس در مقام امامت و رهبری جامعه اسلامی به قله بی‌همتای امیرالمؤمنین دسترسی ندارد و بزرگ‌ترین شخصیتهای علمی و عرفانی تاریخ اسلام همچون امام بزرگوار ما که شخصیتی بزرگ، جامع‌الاطراف و برجسته بود، در مقابل امیرالمؤمنین(ع) همچون شعاع و پرتوی از نور خورشید هستند.ایشان در جمع‌بندی این بخش از سخنان خود تأکید کردند: واقعه غدیر، پایه گذاری قاعده حکومت در جامعه اسلامی است و نشان می دهد اسلام به غیر از ضابطه امامت و ولایت، مدل های حکومت های سلطنتی، شخصی، زر و زور، زیاده خواه، متکبر، پیرو شهوات و اشرافی را قبول ندارد.ایشان در بیان اهمیت موضوع غدیر به دستور خداوند به پیامبر اعظم(ص) مبنی بر اینکه ابلاغ رسالت در گروی ابلاغ امامت است، اشاره کردند و گفتند: این اعتقاد اسلامی مبتنی بر مبانی مستحکم و استدلال های غیرقابل خدشه است اما پایبندی به این اعتقاد و بیان آن، نباید با تحریک احساسات برادران اهل سنت، همراه باشد زیرا این کار خلاف سیره ائمه معصومین(ع) است.رهبر انقلاب اسلامی با تأکید مکرر بر اهمیت وحدت در دنیای اسلام و با اشاره به اینکه هرگونه ناسزاگویی به بزرگان اهل سنت، در واقع مانع از شنیده شدن مبانی منطقی و مستدلِ اعتقاد به امامت می شود، خاطرنشان کردند: تحریک احساسات دیگر فرق اسلامی به اسم شیعه، در واقع «شیعه انگلیسی» است و نتیجه آن، ظهور گروههای خبیث و مزدور وابسته به امریکا و سرویس جاسوسی انگلیس همچون داعش و النصره است که جنایات و ویرانی های زیادی را در منطقه به راه انداخته اند.ایشان در ادامه با اشاره به صفات و خصوصیات معنوی و انسانی حضرت علی(ع) همچون ایمان عمیق، سبقت در اسلام، فداکاری در راه اسلام، اخلاص، علم و معرفت بالله، شجاعت، ترحُم، ایثار و گذشت، افزودند: بخش دیگری از خصوصیات آن حضرت مربوط به شیوه حکومت داری است که از جمله‌ی آنها عدالت، انصاف، برابر دانستن همه آحاد مردم، اجتناب از زخارف دنیا، تدبیر، سرعت عمل در انجام وظیفه، تبیین، هدایت جامعه به تقوا و بی باک بودن در عمل به حق و در عمل به عدل، است.رهبر انقلاب اسلامی در خصوص اجتناب امیرالمؤمنین علی(ع) از امکانات دنیوی و حکومتی برای مصارف شخصی، تأکید کردند: وسوسه شدن برای استفاده از منابع مالیِ در اختیار، یکی از بلاهایی است که حکومتها به آن مبتلا هستند، در حالی که حکومت امامت با این مسائل جداً مخالف، و استفاده شخصی از امکانات عمومی ممنوع است.رهبر انقلاب اسلامی در خصوص تدبیر حضرت علی(ع) در جامعه اسلامی، تأکید کردند: آن حضرت در شناخت دوست و دشمن و در دسته بندی دشمنان نیز تدبیر داشتند و رفتار ایشان در سه جنگ خود با دشمنان کاملاً متفاوت بود.ایشان، امیرالمومنین علی(ع) را شخصیتی جامع الأطراف، عظیم و غیرقابل توصیف دانستند و افزودند: وظیفه ما حرکت به سمت این قله و بهره مندی از آن صفات به اندازه توان و ایمان خود است.حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به لزوم زینت بودن شیعیان برای اهل بیت(ع) در اثر تبعیت و الگوگیری از آن بزرگواران گفتند: کسی که رشوه می‌گیرد یا از بیت المال زیاده‌خواهی می‌کند، یا بر بدیها چشم می‌بندد و هیچ احساس مسئولیتی در قبال هدایت جامعه نمی‌کند، برای نظام و جامعه اسلامی، زینت نیست و در واقع مایه عیب برای شیعه استرهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر اینکه ما هیچگاه نمی توانیم همچون حضرت علی(ع) زاهد باشیم اما می توانیم با حرکت در آن مسیر نورانی، از اسراف و زیاده روی پرهیز کنیم، گفتند: متأسفانه جامعه ما گرفتار پدیده زشت اسراف شده است و این اسراف در ابعاد مختلف از جمله در زندگی های شخصی خود را نشان می دهد.حضرت آیت‌الله خامنه‌ای یکی از تبعات سوء اسراف در جامعه را، ضربه خوردن اقتصاد کشور دانستند و خاطرنشان کردند: اگر جامعه ای بخواهد از لحاظ استحکام درونی اقتصاد به نقطه مطلوب برسد حتماً باید جلوی اسراف را بگیرد.رهبر انقلاب اسلامی ممانعت از اسراف را در درجه اول وظیفه آحاد مردم برشمردند و با تأکید بر اینکه تمسک به ولایت امیرالمومنین (ع) باید در عمل خود را نشان دهد، گفتند: یکی از راههایی که دشمن از آن طریق ضربه می زند، استفاده از نقاط ضعف جامعه است که باید این نقاط ضعف اصلاح شوند.حضرت آیت‌الله خامنه‌ای هدف اصلی دشمن در شرایط کنونی را اخلال در اقتصاد کشور دانستند و با اشاره به تأکید های مکرر خود برای تحقق اقتصاد مقاومتی، افزودند: دشمن به دنبال بد شدن شرایط اقتصادی مردم و در نهایت ایجاد نارضایتی از اسلام و نظام اسلامی است.ایشان تأکید کردند: در چنین شرایطی، وظیفه دولت، مجلس و مسئولان بخشهای مختلف و همچنین آحاد مردم، برنامه ریزی و اقدام در نقطه‌ی مقابلِ هدف‌گیری دشمن است.رهبر انقلاب اسلامی در عین حال حرکت عمومی کشور را به برکت جوان های بی‌شماری که برای احیای اسلام و اقامه دین تلاش بی‌وقفه می کنند، خوب توصیف کردند و افزودند: این جوانها به فضل الهی هر دشمنی از جمله امریکا و رژیم صهیونیستی را به زانو در خواهند آورد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تأکید کردند: علت اینکه مکرر در صحبت های خود، نسبت به آینده اظهار خوشبینی می کنم، وجود همین واقعیت های خوب است که می تواند کشور را به پیش براند.ایشان، جوانان مؤمن، با انگیزه بالا و آماده حضور در میدانهای مجاهدت و دفاع از کشور را فراوان خواندند و تأکید کردند: این، همان انگیزه ای است که کشور را نجات خواهد داد و باید آن را تقویت کرد

«بنده اين را به همه عرض بکنم: من مردم‌سالاري ديني را صادقانه قبول کرده‌ام، ما واقعاً قبول داريم مردم‌سالاري ديني را؛ هر کسي را که اين مردم انتخاب بکنند، ما او را رئيس ميدانيم، او را مسئول ميدانيم، کمک به او را لازم مي‌دانيم و وظيفه‌ي خودمان ميدانيم؛ با همه‌ي دولتها اين‌جور بوده، با اين دولت هم همين‌جور است. بنده به همه‌ي دولتها کمک کرده‌ام. البتّه من در کارهاي جزئي اينها دخالت نميکنم، در وظايف ويژه‌ي اينها دخالتي نمي‌کنم امّا کمکشان مي‌کنم. همه‌ي دولتها را بنده کمک کرده‌ام، به اين دولت محترم هم همين‌طور، کمک ميکنم.»مفهوم اين سخن آن است که وقتي نظام اسلامي انتخاب مردم را محترم شمرده و الزامات آن را مي‌پذيرد، رای‌دهندگان نيز بايد الزامات راي خود را پذيرفته و به پيامدهاي آن وفادار بمانند. اگرچه از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامي نظام اسلامي يک مجموعه به هم پيوسته ويکپارچه است، اما هر شخص و تيمي که در قوه مجريه به قدرت مي‌رسد ويژگي‌ها، برنامه‌ها و رويکردهاي خاص خود را دنبال مي‌کند. همانگونه که نظام مردمسالار ديني پذيرفته است اين شخص و تيم او را به خاطر انتخاب مردم تاييد و مورد حمايت قرار دهد، مردم نيز بايد ضمن پذيرش تبعات انتخاب خود، به کمک دولت بيايند تا بتواند کشور را به بهتر اداره نمايد.بخش ديگري از علل اين قضاوت‌ها به عدم آگاهي کافي از نحوه مديريت و اداره دستگاه‌ها و نهادهاي حاکميتي مربوط مي‌شود. چه بسا بسياري از مردم همه مشکلات دستگاههايي که انتصاب رياست آن بر عهده رهبري معظم انقلاب مي باشد را متوجه ايشان کنند.آنچه در اين زمينه بسيار تاثير گذار و تحريک کننده به شمار مي رود نقش جنگ نرمي است که با هدف اثبات ناتواني فقه اسلامي، جايگاه و کارآمدي نظام ولايي را مورد هجمه قرار داده و با شيوه ها و ابزارهاي مختلف تلاش مي‌کند تا افکار عمومي داخل و خارج کشور را نسبت به ظرفيت‌هاي ولي فقيه و توانايي هاي رهبر معظم انقلاب مغشوش نمايد.از همين رو، مقام معظم رهبري در ديدار با دانشجويان به موضوع نقش رهبري در نهادهاي حاکميتي ورود نموده و در خصوص تفاوت مديريت در نيروهاي مسلح با ساير نهادهايي که اختيار رهبري در حد صرف انتصاب رئيس مي‌باشد توضيحاتي دادند و فرمودند:«آنچه مربوط به نيروهاي مسلّح و مانند اينها است که آنجا بحث مديريت رهبري است؛ يعني آنجا رهبري مديريت مي‌کند در زمينه‌ي نيروهاي مسلّح؛ صداوسيما اين‌جوري نيست، قوّه‌ي قضائيه اين‌جوري نيست. بله، رئيس قوّه‌ي قضائيه را رهبري مي‌گذارد امّا رهبري قوّه‌ي قضائيه را مديريت نمي‌کند؛ بايد بين اينها تفاوت قائل شد. صدا‌و‌سيما را رهبري مديريت نمي‌کند.»

کشورهایی که اقتصاد آن ها بر مبنای خلاقیت و نوآوری بنا شده است و این کشورها توانسته اند با تکیه بر نوآوری به مزیت رقابتی در بازار کسب و کار د
از اقتصاد منابع محور تا اقتصاد خلاق محورست یافته و ساختارهای اقتصادی خود را تقویت کرده اند. از جمله این کشور ها می توان به ژاپن و ایالات متحده اشاره کرد.
در حالی انقلاب اسلامی ایران وارد دهه چهل سالگی خود می‌شود که در تمام جنگ‌ها، غرب علیه انقلاب اسلامی ایران دچار شکست شده است. اتاق فرمان این جنگ‌ها در دهه های مختلف انقلاب اسلامی با هم متفاوت بوده است.
در زمان دفاع مقدس، اتاق جنگ علیه انقلاب اسلامی ایران وزارت دفاع آمریکا بود. بعد از اتمام دوران دفاع مقدس با شکل گیری جنگ نرم و تهاجم فرهنگی وزارت امور خارجه ایالات متحده به اتاق جنگ علیه ایران تبدیل شد.
همان طور که امام خامنه‌ای در بیانات خود فرمودند. امروز وزرات خزانه داری آمریکا به اتاق جنگ علیه ایران تبدیل شده است. جنگ اقتصادی علیه انقلاب ابعاد خاصی داشته است و چون زندگی تمام اقشار مردم را تحت تاثیر قرار می‌دهد برای مقابله با این جنگ هوشمندی خاص باید لحاظ شود.
این جنگ اقتصادی در کنار تهدیدات که برای ما دارد اما می‌تواند به فرصتی بی بدیل برای ترمیم اقتصاد ایران و جهشی شگرف در حوزه تولید، اشتغال و کسب و کار در کشور را به‌دنبال داشته باشد.
برای مقابله با این جنگ باید واقعیت هایی را در مورد اقتصاد خود بپذیریم و با این پذیرش این واقعیت ها، تصمیم های هوشمند در مقابله با این جنگ اتخاذ کنیم
اول اینکه در حوزه اقتصادی در جهان به طور کلی سه دسته کشور وجود دارد. 1) اقتصاد مبتنی بر نوآوری : کشورهایی که اقتصاد آن ها بر مبنای خلاقیت و نوآوری بنا شده است و این کشورها توانسته اند با تکیه بر نوآوری به مزیت رقابتی در بازار کسب و کار دست یافته و ساختارهای اقتصادی خود را تقویت کرده اند. از جمله این کشور ها می توان به ژاپن و ایالات متحده اشاره کرد.
2) اقتصاد مبتنی بر بهره‌وری : کشورهایی که اقتصاد آن ها مبتنی بر بهره‌وری بنا شده است و این کشور‌ها توانسته اند با تبدیل مواد خام به محصول نهایی به بهره وری دست پیدا کنند و از خام فروشی مواد پرهیز کرده و بتوانند قسمتی عمده از بازار جهانی را تصرف نمایند. از جمله این کشور ها می توان به چین اشاره کرد.
3) اقتصاد منابع محور : کشورهایی هستند که اقتصاد آن‌ها بر استفاده از منابع خدادای بنا شده است. این کشور‌ها با استحصال منابع خود توانسته‌اند اقتصاد خود را زنده نگه دارند.
باید‌ این واقعیت را بپذیریم که اقتصاد ایران نیز اقتصاد منابع محور می باشد. هر چند امام خامنه‌ای در بیانات خود در سال‌های اخیر مرتبا به مسئولین نظام تاکید کردند که با تکیه بر اقتصاد منهای نفت و جلوگیری از خام فروشی به سمت اقتصاد بهره ور محور پیش رویم و حتی با تکیه بر نیروی انسانی جوان، تحصیل کرده و خلاق می توانیم به سمت اقتصاد نوآوری محور پیش رویم. اما در عمل این اهداف محقق نشد.
امروز با اوج گیری جنگ اقتصادی بهترین فرصت برای ما ایجاد شده است که واقعیت‌ها را پذیرفته و با اتحاد و هبستگی کامل به سمت مبارزه با این جنگ هوشمندانه برویم.
امروز در کشور چرخه تولید به شدت ضعیف شده است و همین ضعف چرخه تولید، ضعف چرخه اشتغال و کسب و کار را به دنبال داشته است. البته از جهتی جنگ ارزی دشمن نیز در این راستا تمام تلاش خود را معطوف به این نکته کرده است که چرخه کسب و کار یا به عبارت عامیانه چرخه بازار را با نوسانات دچار اختلال کرده و بتواند با این کار نارضایتی عمومی ایجاد کند و از ایجاد این نارضایتی اهداف خود را دنبال کند.
دولت در حوزه اقتصاد خرد با ممانعت از ورود تعدادی از اقلام ساخت خارج به دنبال احیای چرخه تولید در کشور است اما این مبحث نیاز هوشمند‌هایی خاص خود است که باید در این جنگ تمام عیار اقتصادی حتما لحاظ شود.
اولین مساله، روشنگری این مساله در ذهن کسبه بازار می باشد که شاید این مساله در کوتاه مدت چالش هایی را برای آن ها به دنبال داشته اما در بلند مدت با این کار بازار به ثبات اقتصادی رسیده و دیگر نوسانات ارزی تاثیری کمی بر کسب و کار این قشر زحمت کش خواهد داشت. دوم این که چرخه تولید در کشور مجدد احیا شده و کسبه بازار در کنار کارگران زحمت کش چرخه تولید، از مزایای آن استفاده خواهند کرد.
کافی است برای عینیت بخشیدن به این موضوع به احیایی دوباره چرخه صنعت نساجی و چرم کشور بیاندیشید که با احیایی مجدد این چرخه، دوباره فرصت های شغلی زیادی ایجاد شده و شور و امید دوباره به جمع کارگران ایرانی و کسبه بازار بر خواهد گشت.
دومین مساله نظارت وکمک هر چه بیشتر توسط دولت و قوه قضائیه می‌باشد که دولت در مقطع کنونی به کمک کسبه بازار شتافته و قوه قضائیه با اهرم نظارت به سودجویان اجازه ندهد تا از این وضعیت سواستفاده کنند. و همچنین باید بین کسبه محترم بازار و سودجویان تفاوت قائل شوند.
در پایان لازم است این نکته ذکر شود که اقتصاد ما این توانایی و قابلیت را دارد که به اقتصاد مبتنی بر بهره‌وری و نوآوری تبدیل شود آن هم فقط با تکیه بر فرمول و اصول اقتصاد مقاومتی که امام خامنه ای بارها در بیانات خود مرقوم فرموده‌اند. پیشرفت اقتصادی ایران مبتنی بر مدل ترکیبی اقتصاد مبتنی بر بهره وری و اقتصاد مبتنی بر نوآوری است که البته باید با پرهیز از خام فروشی منابع کشور و با تکیه بر نیروی انسانی جوان و خلاق حرکت تدریجی در این مسیر فراهم شود.

خروچ مالزی از ائتلاف سعودی نشان دهنده این است که شکست های میدانی باعث ایجاد تردید در صف متحدان عربستان در یمن شده و همین مسئله می تواند این ائتلاف را با فروپاشی مواجه کند. در واقع دیپلماسی دلار عربستان که ریاض از طریق آن باعث جلب نظر برخی از کشورها شده شکست خورده و اکنون عربستان به دنبال آن است تا پیش از فروپاشی کامل ائتلاف به حداقلِ پیروزی های میدانی دست یابد.

خروج مالزی از باتلاق یمن عربستان و امارات در سال 2015 با تشکیل ائتلافی متشکل از چند کشور عربی مانند مصر، اردن، بحرین، قطر و کویت به یمن حمله کرد. اما این ائتلاف از همان آغاز با چالش های زیادی مواجه بود و به جز عربستان و امارات اغلب اعضای دیگر تنها حضور اسمی در این ائتلاف داشتند. روند شکست های میدانی باعث شده است تا این ائتلاف با چالش های بیشتری مواجه شود. مالزی که از سال 2015 به عضویت این ائتلاف درآمده بود اخیرا خروج خود از ائتلاف را اعلام کرد. این مسئله شکست دیگری برای عربستان و امارات خواهد بود. اما چرایی این اقدام مالزی و پیامدهای آن می تواند در تعیین سرنوشت جنگ یمن بسیار مهم باشد.

دولت جدید مالزی و تغییر سیات های خاورمیانه ای

وزیر دفاع مالزی اخیرا اعلام کرد به زودی نظامیان خود که در عربستان مستقر شده‌اند را از این کشور خارج کرده و به مشارکت این کشور در ائتلاف تحت رهبری عربستان در جنگ یمن پایان می‌دهد. «محمد سبو» تاکید کرد، با توجه به تلاش مالزی برای حفظ سیاست بی‌طرفی در جنگ یمن و اینکه «کوالالامپور» نمی‌خواهد از ایدئولوژی سیاسی هیچ یک از قدرت‌ها طرفداری کند این تصمیم در نشست هفته گذشته کابینه اتخاذ شد. موضع جدید مالزی کمتر از یک ماه پس از کنار رفتن دولت «نجیب عبدالرزاق»، نخست‌وزیر سابق مالزی اعلام شده است. «عبدالرزاق» پس از افشای فساد مالی و دریافت رشوه از عربستان مجبور به کناره‌گیری از قدرت شد و «ماهاتیر محمد» به عنوان نخست‌وزیر جدید مالزی انتخاب شد. گروه‌های حقوق بشری در مالزی پیشتر از وزارت دفاع این کشور خواسته بودند به مشارکت این کشور در جنگ یمن پایان دهد. نیروهای نظامی مالزی با شروع تجاوز عربستان به یمن، در دوران دولت پیشین (نجیب رزاق) به ریاض اعزام تا در قالب نیروهای ائتلاف در این جنگ حضور داشته باشند. دولت نجیب در آن زمان مدعی شده بود، سربازان مالزیایی که سال ۲۰۱۶ به عربستان اعزام شدند، فقط برای تخلیه اتباع خود از کشور جنگ زده یمن و اهداف انسان دوستانه درآنجا فعالیت دارند. البته این اقدام دولت جدید مالزی قابل پیش بینی بود، چرا که ماهاتیر محمد نخست وزیر جدید مالزی معتقد است، ریاض شریک مناسبی برای کوالالامپور برای پیشبرد جریان اعتدال و میانه روی در جهان اسلام و مبارزه با تروریسم نیست. معمار مالزی نوین ضمن مخالفت شدید با تجاوز عربستان به یمن، این اقدام ریاض را عملی وحشیانه علیه یمنی ها توصیف کرده بود. وی در ماه اکتبر ۲۰۱۷ (مهر ۹۶) ضمن درخواست از حاکمان سعودی برای ترحم به بی گناهان یمنی، گفته بود، هر مسلمانی با دیدن آنچه در یمن می‌گذرد خجالت می کشد، رویکردی که سبب شد پیروزی وی در انتخابات اخیر، خشم عربستان و امارات را درپی داشته باشد. در واقع با آمدن ماهاتیر محمد سیاست های منطقه ای مالزی نیز دچار تغییراتی شده و همین مسئله می تواند باعث تغییر در چینش متحدان مالزی شود. در واقع این اقدام مالزی می تواند باعث تحریک دیگر اعضای ائتلاف سعودی در جهت بازنگری در سیاست های آن ها شود.

احتمال خروج سودان از ائتلاف سعودی

پیش از مالزی، سودان نیز اعلام کرده بود، قصد خروج از ائتلاف متجاوز عربی علیه یمن را دارد. به دنبال حضور 10 هزار مزدور سودانی در جنگ یمن که در واقع افرادی خارج از ارتش سودان بوده و با موافقت عمر البشیر به یمن اعزام شده اند فشار زیادی بر مقامات سودانی و عمر البشیر، وارد شده است تا نیروهای سودانی از یمن خارج شوند. سودان در روزهای اخیر و به دلیل مشارکت فعال در جبهه الحدیده متحمل تلفات سنگین جانی در صفوف نیروهایش شده است. اعتراض‌ها در داخل پارلمان سودان و از سوی نمایندگان جنبش اصلاح، نظیر حسن عثمان رزق و عبدالرحمن الفضیل به حضور نیروهای سودانی در یمن و بالا رفتن آمار تلفاتشان، بالا گرفته است تا روشن شود که افکار عمومی سودان مایل نیستند مداخله نیروهای کشورشان در این جنگ بیش از این ادامه پیدا کند آن هم در حالی که هیچ نشانه‌ای از پایان قریب الوقوع آن نیست. سرتیپ «محمد حمدان حمیدتی»، فرماندهی نیروهای پشتیبانی سریع سودان که در این جنگ شرکت دارند به طور رسمی به کشته شدن 412 سرباز از جمله 14 افسر اعتراف کرده است اما منابع غیررسمی سودان تاکید می‌کنند که آمار واقعی بسیار بیشتر از این است. دولت سودان اردیبهشت ماه رسما به عربستان اعلام کرد قصد ندارد حضور نیروهای نظامی خود در ائتلاف متجاوز به یمن را پس از ماه ژوئن آینده تمدید کند. به نظر می رسد دلارهای عربستان قادر به نگه داشتن نظامیان سودانی در یمن نباشد و کشور بعدی که از ائتلاف خارج خواهد شد را می توان سودان دانست.

آینده ائتلاف سعودی

ائتلاف متجاوز سعودی با بحران های زیادی مواجه شده است. اختلافات امارات و عربستان به عنوان دو عضو اصلی در ماه های گذشته حتی به رویارویی نظامی نیروهای دو طرف منجر شد. این مسئله نشان داد که شکست های میدانی و عدم تحقق اهداف ائتلاف سعودی در سه سال گذشته باعث ایجاد اختلافات زیادی در این ائتلاف شده و احتمال فروپاشی آن وجود دارد. اما عربستان و امارات به صورت مقطعی از اختلافات فیمابین گذر کرده و نبرد الحدیده را شروع کردند. اما این پایان شکاف ها در ائتلاف سعودی نبوده و خروج مالزی از این ائتلاف نشان داد که ائتلاف ظاهری عربستان و امارات در عمل به روزهای پایانی خود نزدیک شده است. درخواست پارلمان سودان از رئیس جمهور این کشور برای خارج کردن نظامیان سودانی از یمن نیز می تواند دومین ضربه سخت به ائتلاف سعودی در یک ماه اخیر باشد. پیش از این نیز به دنبال تشدید اختلافات بین قطر و عربستان، دوحه نظامیان خود را از مرز عربستان و یمن خارج کرده بود. در واقع در شرایط کنونی عربستان و امارات به همراه مزدورانی از سایر کشورها به دنبال آن هستند تا در شهر الحدیده به پیروزی هایی دست یابند تا در درجه اول در مذاکرات احتمالی با انصارالله قدرت چانه زنی داشته باشند و در درجه بعد بتوانند مانع از فروپاشی ائتلاف سعودی شوند. اما خروچ مالزی از ائتلاف سعودی نشان دهنده این است که شکست های میدانی باعث ایجاد تردید در صف متحدان عربستان در یمن شده و همین مسئله می تواند این ائتلاف را با فروپاشی مواجه کند. در واقع دیپلماسی دلار عربستان که ریاض از طریق آن باعث جلب نظر برخی از کشورها شده شکست خورده و اکنون عربستان به دنبال آن است تا پیش از فروپاشی کامل ائتلاف به حداقلِ پیروزی های میدانی دست یابد.